Zasady OKI: jak działa osobiste konto inwestycyjne

Najważniejsze zasady osobistego konta inwestycyjnego, opisane na podstawie ustawy z 3 lipca 2026 r. Przy każdej zasadzie podajemy artykuł, żeby łatwo było sprawdzić źródło.

Aktualizacja: 20 października 20265 min czytania

Kto może założyć OKI

• Umowę może zawrzeć tylko osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat (art. 3 ust. 2).
• Na jednym OKI aktywa gromadzi jedna osoba. Nie ma kont wspólnych, np. dla małżonków (art. 3 ust. 1).
• Można mieć więcej niż jedno OKI, także w różnych instytucjach (art. 3 ust. 3). Zwolnienia z podatku liczy się jednak łącznie dla wszystkich kont.
• Podatnikiem jest każdy posiadacz OKI, bez względu na kraj zamieszkania (art. 21).

Gdzie założyć konto

OKI prowadzą banki krajowe, domy maklerskie (także oddziały zagranicznych firm inwestycyjnych w Polsce), fundusze inwestycyjne otwarte, zakłady ubezpieczeń i dobrowolne fundusze emerytalne (art. 2 ust. 1 pkt 8 i 16). Bank lub dom maklerski może też zaproponować jedną umowę parasolową obejmującą rachunek bankowy, maklerski i fundusze (art. 4). Aktualne zapowiedzi zebraliśmy na stronie gdzie założyć OKI.

Umowę zawiera się elektronicznie, w formie dokumentowej lub pisemnej. Musi ona m.in. określać wszystkie opłaty, termin wypłaty i okres wypowiedzenia, nie dłuższy niż 30 dni (art. 5). Bank i DFE przed zawarciem umowy pytają o Twój horyzont i cel inwestycyjny (art. 13).

Wpłaty

• Wpłaty są tylko pieniężne. Nie przeniesiesz na OKI akcji czy jednostek funduszy ze zwykłego rachunku. Trzeba je sprzedać i wpłacić pieniądze (art. 2 ust. 1 pkt 25).
• Nie ma limitu wpłat, w odróżnieniu od IKE i IKZE. Limit dotyczy tylko zwolnienia z podatku od wartości.
• Aktywa mogą być w złotych albo w walutach państw UE, EOG i OECD (art. 14). Do wyceny przelicza się je po średnim kursie NBP z poprzedniego dnia roboczego (art. 24 ust. 6).

Co można trzymać na OKI

Pieniądze na rachunku bankowym, gotówkę na rachunku maklerskim, obligacje skarbowe detaliczne, jednostki funduszy inwestycyjnych, UFK i DFE, papiery wartościowe i inne instrumenty notowane na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, także zagranicznym, oraz papiery z oferty publicznej przed debiutem (art. 2 ust. 1 pkt 1). Od rodzaju aktywów zależy zwolnienie z podatku: szczegóły w poradniku co trzymać na OKI.

Wypłaty i przeniesienie

• Wypłacić możesz całość albo część pieniędzy (art. 2 ust. 1 pkt 26). Ustawa nie uzależnia wypłaty od wieku ani od czasu trzymania pieniędzy. Termin realizacji wypłaty określa umowa.
• Wypłaca się pieniądze, więc najpierw trzeba sprzedać aktywa. Sprzedaż na OKI nie rodzi podatku od zysku.
• Notowane papiery możesz przenieść na OKI w innej instytucji bez sprzedawania. Instytucja ma na to najwyżej 14 dni (art. 15).
• Osoba wskazana przez Ciebie lub spadkobierca może przejąć notowane papiery na swoje OKI albo zwykły rachunek (art. 2 ust. 1 pkt 14 i 27, art. 9).

Podatki: bez Belki, z podatkiem od wartości

Przychody i dochody z aktywów OKI nie podlegają ustawie o PIT (art. 32 ustawy, nowy art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT). Nie płacisz więc 19% podatku od odsetek, dywidend i zysków ze sprzedaży, ani w trakcie, ani przy wypłacie.

Zamiast tego płacisz roczny podatek od wartości aktywów. W 2027 r. stawka wynosi 0,85% (art. 43). Podatek liczy się od średniej wartości aktywów, która przekracza zwolnienia: 25 000 zł dla oszczędności i łącznie 100 000 zł (art. 23 i 26). Podatek płaci się nawet wtedy, gdy w danym roku inwestycje przyniosły stratę, a strata nie obniża podatku w PIT (art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. c). Szczegóły i przykłady: limity i podatek od wartości.

Rozliczenie w e-Urzędzie Skarbowym

1. Do końca lutegoInstytucja wysyła do urzędu skarbowego informację o średniej wartości aktywów na Twoim OKI za poprzedni rok (art. 27).
2. Od 15 marca do 31 majaSkładasz zeznanie przez e-Urząd Skarbowy. Urząd udostępnia je wypełnione danymi od instytucji (art. 28 i 29).
3. Do 31 majaPłacisz należny podatek (art. 29 ust. 1 pkt 2). Pierwsze rozliczenie, za 2027 r., nastąpi w 2028 r.

Informacje o OKI i zeznanie są dostępne tylko w e-Urzędzie Skarbowym. Akceptujesz to w umowie (art. 5 ust. 1 pkt 3), więc przed założeniem konta warto mieć do niego dostęp. Obowiązek złożenia zeznania dotyczy każdego posiadacza OKI. Ustawa nie przewiduje wyjątku dla kont, których wartość mieści się w zwolnieniach, więc zeznanie złożysz także przy podatku 0 zł. Szczegółowy wzór określi rozporządzenie Ministra Finansów (art. 29 ust. 3).

Opłaty

Instytucja może pobierać wyłącznie opłaty wymienione w umowie i regulaminie: za wpłatę i wypłatę, przeniesienie, prowadzenie konta, brak aktywności i zawarcie umowy (art. 18 i art. 5 ust. 1 pkt 7). To nie znaczy, że konto musi być bezpłatne. Porównuj tabele opłat, gdy instytucje je opublikują.

Bezpieczeństwo i nadzór

• Nad prowadzeniem OKI czuwa Komisja Nadzoru Finansowego (art. 19).
• Jeśli instytucja upadnie, straci zezwolenie albo wejdzie w likwidację, musi Cię powiadomić. Masz wtedy 45 dni na wypłatę albo przeniesienie aktywów do innej instytucji (art. 17).
• Pieniądze na OKI w banku obejmuje gwarancja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na zasadach ogólnych (art. 17 ust. 5).
• Informacje o aktywach na OKI są objęte tajemnicą skarbową, a urzędy skarbowe mogą je udostępniać innym instytucjom tylko w wąskim zakresie (art. 35).